tarafından
$$\sum_{n=1}^\infty \left(\sin\left(\dfrac{1}{5n+1}\right)-\sin\left(\dfrac{1}{5n+2}\right)\right)$$ toplamının yakınsaklığını inceleyiniz.

2 Cevaplar

tarafından

Fikir:
Verilen toplamın yakınsaklığını ya da ıraksaklığını bildiğimiz bir toplam ile ilişkilendirerek bulmaya çalışacağız. 

Analiz:

  • $\sin\beta-\sin\alpha$ ifadesini trigonometrik çarpıma getiren eşitliği kullanırsak 
  • $\cos$ içindeki ifade sıfıra gittiğinden limiti $1$ olur ve
    $\sin$ içindeki ifade limitsel olarak $1/n^2$ ile benzerlik gösterir.  
  • $0$ noktasında $x^{-1}\sin x$ limitinin $1$ olduğunu kullanarak 
  • bu toplamı terimleri $1/n^2$ olan toplamla ilişkilendirebiliriz.


Trigonometrik eşitlik:
Her $\alpha, \beta \in \mathbb R$ için $$\sin \beta -\sin\alpha =2\cos\left(\dfrac{\beta+\alpha}{2}\right)\sin\left(\dfrac{\beta-\alpha}{2}\right)$$ eşitliği sağlanır. Bu eşitliği kullanırsak toplamın terimleri\begin{align*}& \ 2\cos\left(\dfrac{1}{2(5n+1)}+\dfrac{1}{2(5n+2)}\right)\cdot\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)}-\dfrac{1}{2(5n+2)}\right)\\[15pt]=\  &2\cos\left(\dfrac{1}{2(5n+1)}+\dfrac{1}{2(5n+2)}\right)\cdot\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)\end{align*} ifadesine eşit olur.



Ara limit alma:
İlgilenmemiz gereken $\sin$ kısmı için limiti hesaplarsak \begin{align*} \lim\limits_{n \to \infty} &\dfrac{\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)}{\dfrac1{n^2}}\\[25pt] &= \ \lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)}{\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}}\cdot \dfrac{\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}}{\dfrac1{n^2}}\right)\\[25pt] &= \ \lim\limits_{n \to \infty} \left(\dfrac{\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)}{\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}}\cdot \dfrac{1}{2(5+1/n)(5+2/n)}\right)\\[25pt] &= \ 1\cdot \dfrac1{2(5+0)(5+0)}\\[25pt] &= \ \dfrac1{50}\end{align*}eşitliği sağlanır.


Limit alma:
Toplamımıza iç terimi $1/n^2$ olan toplam ile limit karşılaştırma testi uygulayalım. 

İç terimlerin limitini incelersek\begin{align*} \lim\limits_{n \to \infty}& \dfrac{2\cos\left(\dfrac{1}{2(5n+1)}+\dfrac{1}{2(5n+2)}\right)\cdot\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)}{\dfrac1{n^2}}\\[25pt] &=\  \lim\limits_{n \to \infty} \left( 2\cos\left(\dfrac{1}{2(5n+1)}+\dfrac{1}{2(5n+2)}\right)\cdot\dfrac{\sin\left(\dfrac{1}{2(5n+1)(5n+2)}\right)}{\dfrac1{n^2}}\right)\\[25pt] &=\  2\cdot \cos(0+0)\cdot \dfrac1{50}\\[25pt] &=\ \dfrac1{25}\end{align*}eşitliği sağlanır.


Karşılaştırma yapacağımız toplamın yakınsaklığı:
$p=2> 1$ olduğundan $$\displaystyle\sum_{n=1}^\infty \frac1{n^2}$$ toplamı  $p$-toplam testi gereği yakınsaktır.


Toplamın yakınsaklığı:
Bu toplam yakınsak olduğundan, limit karşılaştırma testi gereği, pozitif terimli $$\displaystyle\sum_{n=1}^\infty\left(\sin\left(\dfrac{1}{5n+1}\right)-\sin\left(\dfrac{1}{5n+2}\right)\right)$$ toplamı yakınsak olur.

tarafından

Fikir:
Verilen toplamın yakınsaklığını ya da ıraksaklığını bildiğimiz bir toplam ile ilişkilendirerek bulmaya çalışacağız. 

Analiz:

  • $|\sin\beta-\sin\alpha|\le|\beta-\alpha|$ eşitsizliğini kullanırsak
  • toplamı $1/n^{2}$ terimli $p$-toplamdan küçük kılabiliriz.


Direkt karşılaştırma testi için bir eşitsizlik:
Her $n$ pozitif tam sayısı için  \begin{align*}0\le \sin\left(\dfrac{1}{5n+1}\right)-\sin\left(\dfrac{1}{5n+2}\right)& {\color{orange}{\le}} \dfrac{1}{5n+1}-\dfrac{1}{5n+2}\\[15pt]\\ & = \dfrac1{(5n+1)(5n+2)}\\[15pt]\\ & \le \dfrac1{n^2}\end{align*}eşitsizliği sağlanır.


Karşılaştırma yapacağımız toplamın yakınsaklığısaklığı:
$p=2> 1$ olduğundan $$\displaystyle\sum_{n=1}^\infty \frac1{n^2}$$ toplamı  $p$-toplam testi gereği yakınsar.


Toplamın yakınsaklığı:
Bu toplam yakınsak olduğundan, direkt karşılaştırma testi gereği, $$\displaystyle\sum_{n=1}^\infty\left(\sin\left(\dfrac{1}{5n+1}\right)-\sin\left(\dfrac{1}{5n+2}\right)\right)$$ toplamı yakınsak olur.



Kullanılan eşitsizliğin ispatı:
$0<\alpha<\beta$ olsun.

$\sin$ fonksiyonu $[\alpha,\beta]$ üzerinde sürekli ve $(\alpha,\beta)$ üzerinde türevlenebilir olduğundan, ortalama değer savı gereği, bir $c\in(\alpha,\beta)$ değeri için $$\dfrac{\sin\beta-\sin\alpha}{\beta-\alpha}=\sin^\prime c=\cos c$$ eşitliği sağlanır.

Ayrıca $\cos\le 1$ olduğundan $$\sin\beta-\sin\alpha\le \beta-\alpha$$ eşitsizliğini elde ederiz.

...